Dagboek van een mantelzorger - Momenten met een gouden randje

Steeds vaker zijn er momenten die  gepaard  gaan met onrust en verwardheid. Beperkingen dienen zich steeds zichtbaarder aan.  Het lopen gaat moeizaam. Met regelmaat  herkent mijn vader zijn eigen appartement niet meer als het zijne. Onrustig sjouwt hij rond om te zoeken naar zijn toilet en slaapkamer, die hij niet vindt omdat hij de ruimtes niet herkent. Hij begrijpt het allemaal niet meer en wantrouwt onze uitleg. Soms is daar ineens een moment van afleiding, gewoon een verjaardagsfeestje of een muziekmiddag in de zorginstelling waar hij woont. Helaas kan hij de prikkels hiervan niet meer verdragen, en stopt de activiteit voor hem al na 15 minuten; te veel prikkels, te veel geluid, te veel hoofdpijn, te veel misselijkheid leiden tot te veel verwarring. Weer iets wat we wegstrepen van zijn lijstje met afleidende activiteiten.

En dan zijn daar naast al dat onvermogen, naast al die machteloosheid, naast al die beperkingen toch elke dag weer momentjes die zo mooi en dierbaar zijn. Momentjes waarop we met mijn vader in zijn rolstoel wandelingen maken. Hij heeft oog voor de eendjes die tegen de stroom in zwemmen en voor de reiger die zo stil zit als een beeld, hij hoort de kikkers kwaken, hij hoort de vogeltjes fluiten, hij ziet hoe hoog de mais is, hij neemt de warmte van de zon waar en bekijkt de wolkenpracht. Mensen die we tegenkomen maken even tijd voor een praatje of voor een vriendelijke begroeting. De wandelmomentjes zijn kort, maar gelijk heel groots. Elke dag dezelfde route, en toch zo verrassend. De wandelingen lijken zo gewoon, maar voelen zo bijzonder.

Meer hebben we niet nodig in deze fase. Momenten met een Gouden Randje.

Ingeklapt

Dagboek van een mantelzorger - Contact

Mijn vader gaf toenemend aan zijn oudste bijna 90 jarige zus enorm te missen. Zij woont op een woongroep met dementerende lotgenoten in een zorginstelling. Vanwege de sluiting van de verpleeghuizen afgelopen jaar en nadien de bezoekbeperking was contact tussen hem en zijn dierbare zus niet mogelijk.

Nu beiden gevaccineerd zijn en de instelling waar zowel mijn vader als mijn tante verblijven, wat meer bezoek ging toestaan, besloten we een bezoekje te brengen aan haar. Helaas had mijn vader niet zo’n beste dag. Het praten lukte niet goed, lopen al helemaal niet , hij had een lege blik in zijn ogen. De dingen die hij vertelde onderweg waren onsamenhangend.

Op de woongroep mochten we tante bezoeken op haar kamertje. Tante was in dit Corona jaar erg achteruit gegaan. Evenals mijn vader, maar bij hem maak ik het proces van dag tot dag mee, en ga ik elke dag opnieuw een beetje wennen aan weer een nieuwe fase van inleveren. Tante keek in eerste instantie zonder enige herkenning naar ons bij binnenkomst. Mijn vader wilde dingen zeggen tegen haar, maar de woorden waren kwijt.

En ineens….. was daar de wederzijdse herkenning . Bij beiden op hetzelfde moment. Bij beiden een diepe mooie glimlach. Beiden waren vergeten hoe ze moesten praten, beiden hadden geen idee waar ze waren, beiden hebben zoveel verloren en  ingeleverd afgelopen paar jaar, beiden hebben zoveel momenten van intens verdriet wat ze niet kunnen uitspreken, beiden worstelen met zoveel gevoelens van machteloosheid en eenzaamheid. En dat alles werd overstegen door dat moment van herkenning en vertrouwdheid. Lange tijd zaten ze naast elkaar, elkaar aankijkend en soms aanrakend. Begrijpen en praten lukt niet meer. Voelen dat het goed was tussen hen gelukkig nog wel.

Ingeklapt

Dagboek van een mantelzorger - Hoera, gevaccineerd!

Hoera, gevaccineerd!

Hoeraaaa….. het moment waar iedereen in en om het verpleeghuis naar had uitgekeken was aangebroken ! Alle bewoners en medewerkers zijn gevaccineerd ; heel voorzichtig wat meer ruimte voor een piepkleine uitbreiding van bezoekmogelijkheden .Nu ik niet meer alleen verantwoordelijk ben voor de zorg, de aandacht, het bezoek en de wandeling van mijn vader, kan ik misschien eens een dagdeeltje vrijaf nemen in het weekend ?? Misschien kan een lieve tante eens een wandelingetjes maken met mijn vader in zijn rolstoel…..?

Helaas blijkt dat  een lange periode van isolatie, weinig prikkels en bezoek, een periode waarin hij  3  TIA’s en herseninfarct doormaakte , ertoe heeft geleid dat elke nieuwe prikkel er 1 te veel is. Een wandelingetje doet best goed, maar mensen die hem aanspreken verwarren hem . Hij vertrouwt de vriendelijke oom niet meer die op bezoek wil komen . Er onstaat achterdocht en nachtelijke onrust . ’s nachts kleed hij zich aan en moet echt weg om belangrijke dingen te regelen. Nachtkastjes worden leeg gehaald, bestek wordt in een tas gedaan , hij vergeet waar de wc is, en doet zijn behoefte in de huiskamer. Tijdens mijn bezoekmoment in de ochtend , tref ik de chaos aan. Mijn vader vraagt of ik mee ga om spullen weg te brengen naar de Missie en of we de kasten kunnen ophalen in de Vloeiweide. Ik wil van alles tegelijk: hem gerust stellen, de chaos opruimen, boos worden, medelijden hebben en mijn eigen ongeduld en irritatie verbergen.

Als hij koffie wil zetten, tuurt hij naar het apparaat en heeft geen idee waarmee te beginnen. Als hij zijn handen wil wassen, zoekt hij naar een draaiknop, hij begrijpt niet dat hij een hendeltje moet optillen. Als de telefoon gaat, tuurt hij richting voordeur.

Gevaccineerd of niet, voorlopig toch maar continueren onze eigen lockdown met piepkleine bubbel en vooral gewoon doorgaan met liefdevol mantelzorgen.

Ingeklapt

Dagboek van een mantelzorger - Een jaar verder ...

Een jaar verder…

We zijn alweer een jaar verder na de eerste Corona besmetting in Nederland en na de eerste lockdown. Ik begeleid mensen met dementie en hun naasten en heb het afgelopen jaar gezien dat corona en alle bijbehorende maatregelen heel veel impact heeft op deze mensen.

Door dementie verandert een leven en moeten vooral de mantelzorgers zich gaan aanpassen. Een nieuwe dag structuur wordt aangeleerd. Hulp van naasten wordt ingezet om te voorkomen dat mensen niet in een isolement raken. Deelnemen aan activiteiten en ondersteuning van vrijwilligers en professionals. Alles om zo lang mogelijk thuis zelfstandig te kunnen blijven wonen.

Dan ineens een lockdown

Alles waar zo hard aan gewerkt is om het kaartenhuis op te bouwen stort in een keer in elkaar. Thuisblijven en niemand meer mogen ontvangen is moeilijk te bergrijpen voor mensen met dementie. Maar vooral het niet goed kunnen begrijpen wat er nou aan de hand is. Waarom mag ik jou geen hand geven? Waarom zet jij een mondkapje op? Activiteiten vallen weg. Samen ergen koffie drinken of een boodschapje doen mag niet meer.

Ik heb gezien dat door de lockdown mensen met dementie sneller achteruit zijn gegaan. En ook dat de mantelzorger sneller de zeer moeilijke beslissing heeft moeten nemen dat het thuis wonen niet meer gaat. Heel verdrietig is het. En helaas ben je dan ook heel machteloos.

Gelukkig merk ik ook veel initiatieven. Er wordt gekeken naar wat kan wel ipv wat kan niet. Buren die een boodschap meenemen. De winkelier die iets komt brengen. Creatieve ideeën om thuis bezig te kunnen blijven.

Nu het vaccineren op gang komt hoop ik dat de mensen met dementie weer snel deel kunnen gaan nemen in het Zundertse en juist ook dan op jullie hulp en ondersteuning mogen rekenen!

Ingeklapt

Dagboek van een mantelzorger - Mantelzorgstress

Mantelzorgstress

Mijn vader was altijd degene die alles wist, kon, oploste en repareerde. Hij was degene die zorgde voor humor. Hij was de man die ruim 50 jaar dag en nacht werkte , om ons te kunnen laten studeren en genieten van het leven. Hij was degene die met veel liefde, pijn en verdriet zorgde voor mijn dementerende moeder. Hij heeft nooit een auto-rijbewijs gehaald, maar met de fiets kwam hij overal .

Ik was degene die hem bewonderde . Die er onvoorwaardelijk op  kon vertrouwen dat alles goed kwam in het leven, gewoon omdat hij dat zei.

Sinds een paar maanden, 3 TIA’s en een hersenstaminfarct verder, heb ik een andere vader . Mijn altijd vrolijke vader is emotioneel instabiel, hij vergeet veel, is constant onzeker en bang. Vaak ook opstandig. Ik begrijp en krijg vaak te horen dat het gemopper naar mij een vorm is van onmacht , die hij uit op mensen die dicht bij hem staan . Volstrekt logisch en invoelbaar …. ,  maar toch……. !!? 

Hij die overal heen fietste, kan amper een paar stapjes zetten achter zijn rollator.  Hij die overal alleen op af ging, is voor elk momentje frisse lucht buiten, volledig afhankelijk van mij ; hoeveel tijd heb en maak ik vrij voor een rolstoelwandeling   ??

Fijn en betekenisvol om zoveel voor hem te kunnen doen; zo vaak als kan naar buiten, zorgen voor zijn was, zijn boodschappen, zijn administratie, de zorg voor zijn appartement, zijn financiën , regelzaken met dokters en ziekenhuis , het onthouden van afspraken. Ik ben zijn extern geheugen…..

En toch ineens…..heel soms…. zonder dat ik het wil , bevliegt mij het mantelzorgen. Ik kan en mag niet uitvallen. Dan heeft hij geen boodschappen, geen schoon bed, geen schone was, dan komt hij niet meer buiten. Dan zouden zijn angst en gevoelens van eenzaamheid alleen maar toenemen

Help….. niet aan denken. Uitvallen door ziekte, quarantaine of wat dan ook, ver weg stoppen die optie

Vooralsnog gewoon doorgaan ….!!!

Ingeklapt

Dagboek van een mantelzorger - Boem

BOEM…..

Uiteraard was ik bekend met het woord Mantelzorg. De impact van Mantelzorg drong echter pas tot mij door na het gesprek wat ik samen met mijn moeder had bij de geriater: Alzheimer met vasculaire dementie én fronto-temporale kenmerken. 

BOEM…..

Ineens gebeurde er van alles met mij: angst, verdriet en schuldgevoel over woordenwisselingen die ik met mijn lieve, kwetsbare moeder had. De verwijten en woede-aanvallen van mijn moeder, kwamen zeer waarschijnlijk voort uit haar dementie. Ik had beter moeten weten……

Mijn moeder ging sneller achteruit dan verwacht, gedacht en gehoopt. Er ontstond een parentificatie: een vreemde rolomkering om van dochter ineens ouder te worden van je eigen ouders. Het dagelijks regelen van de boodschappen, het poetsen van het huis, de was, de geldzaken, het nemen van belangrijke beslissingen, waren ineens allemaal mijn verantwoordelijkheid. Mijn vader, die al 50 jaar leunde op de expertise van mijn moeder, werd compleet overbelast en overvraagd. Dit leidde ook bij hem tot achteruitgang

Na heel veel telefoontjes met CIZ, Cliënten Service Buro, Buro ELZ  en huisarts volgde verhuizing naar een zorgappartement in de eigen woonplaats. Fijn dat mijn ouders samen in een prachtig appartement mochten wonen en op deze manier zo goed mogelijk voor elkaar kunnen blijven zorgen. Hierbij konden ze terugvallen op mijn broer en mij als mantelzorgers en natuurlijk ook op de liefdevolle, menselijke, geduldige en professionele zorg van de verzorgenden

Onze mantelzorgtaken waren zwaar, maar het gevoel ondersteund te worden door betrokken verzorgenden gaf rust en ruimte om beetje bij beetje weer eigen invulling te gaan geven aan mijn eigen leven. 

Ik werd mij steeds meer bewust van de impact van dementie, als een BOEM in ons leven. Al jaren geleden binnengeslopen, alleen niet onderkent als dementie.

Ingeklapt

Dagboek van een mantelzorger - De scheiding

De scheiding

Sinds anderhalf jaar wonen mijn ouders samen in een zorgappartement. Pijnlijk en vertederend tegelijk om de kwetsbaarheid en de grote onderlinge liefde van mijn ouders te zien. Mijn moeder heeft dementie, ze gaat erg hard achteruit. Ze is vaak onrustig, zowel verbaal als fysiek: ze roept, schopt, slaat en vloekt. Dingen die absoluut niet passen bij haar persoonlijkheid. Vaak herkent ze ons niet meer. Begrijpt woorden niet meer, en is niet meer in staat zichzelf uit te drukken . Ze voelt zich hierdoor de hele dag onbegrepen . De overbelasting van mijn vader neemt toe. Mijn broer en ik hebben vaarwel gezegd tegen ons sociaal leven. Mijn moeder heeft 24 uur per dag zorg nodig. Emotioneel lijkt mijn leven een achtbaan: momenten waarop ik zo te doen heb met het feit dat mijn moeder ongelooflijk kwetsbaar en afhankelijk is en zichzelf compleet kwijt is. Dan ineens weer boos en machteloos, omdat ze onrustig blijft. Ze spuugt me, slaat me , schopt me. Wat ik ook doe, ze wordt niet rustiger. Mijn gevoelens van boosheid richten zich dan maar naar de verzorging. 

Het moment van voorzichtig concluderen dat de situatie niet meer haalbaar is binnen het zorgappartement, dient zich steeds nadrukkelijker aan. Het besluit om een kamer op de gesloten woongroep te accepteren zodra er ruimte komt ( binnen dezelfde setting als het zorgappartement van mijn vader) , lijkt onontkoombaar. Mijn vader, mijn broer en ik zijn degenen die beslissen over het lot van mijn moeder. De laatste momenten dat mijn ouders samen wonen verlopen zeer emotioneel. Nu vooral schuldgevoelens en gevoelens van falen en tekort doen.

Om paniek, gevecht en escalaties te voorkomen, krijgt mijn moeder de dag van de overplaatsing rustgevende medicatie toegediend. Slapend in haar rolstoel brengen we haar naar de woongroep. Nooit eerder voelde ik me zo’n slechte dochter als op dat moment. Ik haatte mezelf.

Ingeklapt

Dagboek van een mantelzorger - De eerste dag op de woongroep

De eerste dag op de woongroep

Daar zit ik dan, naast een diep slapende moeder die vanaf nu op een woongroep woont, maar dat zelf nog niet weet. En ik zelf behoorlijk gespannen op hoe ze gaat reageren als ze wakker wordt en zich mogelijk gaat realiseren dat ze niet meer thuis is, maar in haar slaap verplaatst is naar een zorgafdeling. Een gesloten afdeling.

Een lieve verzorgster die vanuit het zorgappartement met ons is meegelopen, zorgt voor koffie en aandacht. De verzorgenden van de woongroep komen kennis maken

Eén van die verzorgenden vertelt dat ze het een beetje ongemakkelijk vindt om mijn moeder te gaan verzorgen in deze voor haar nieuwe context. Zij als verzorgster en mijn moeder als dementerende bewoonster. Ooit werkte ze samen in diverse bestuursfuncties. Ze weet hoe kordaat, adequaat en zorgvuldig ze was. Ze vertelt hoe mijn moeder heeft gestreden voor de mogelijkheden om ouderen met dementie, te kunnen laten wonen binnen de eigen woonplaats. Wat was ik blij met het ongemak wat die verzorgende uitsprak. Mijn moeder was niet alleen een dementerende patiënte, nee door de ogen van deze verzorgster was ze vooral ook nog de vrouw die ze altijd geweest is en behield ze haar waardigheid, status en respect.

Al die uren die ik wachtend naast mijn diep slapende moeder doorbracht , werd ik enorm geconfronteerd met de betrekkelijkheid en de nietigheid van het leven.

Mijn moeder die altijd keihard werkte en spaarde voor een eigen huis met een tuin en altijd aangaf daar te willen blijven tot haar dood, woont nu op een kamertje van amper 3 bij 3. De badkamer en toilet deelt ze met een bewoonster.

De dementie neemt blijkbaar niet alleen het geheugen en het decorum af, maar ook alle wooncomfort en privacy

Sinds ik merk dat die kleine ruimte waarin mijn moeder 24 uur per dag verblijft, door haar ervaren wordt als een veilige en overzichtelijke plek, probeer ik het inleveren van wooncomfort en ruimte niet meer te ervaren als verlies.

Ingeklapt

Dagboek van een mantelzorger - De onrust

Minstens 1 keer per dag, en meestal vaker, bezoek ik mijn moeder op de woongroep. Altijd met buikpijn “ hoe tref ik haar deze keer weer aan ? ”. Als ik over de gang van de woongroep loop zie ik in de huiskamer een groepje bewoners samen met een gastvrouw aan tafel zitten. Samen drinken ze koffie , er worden liedjes gezongen en af en toe leest de gastvrouw voor uit de krant. Ziet er allemaal best gezellig uit. Op de achtergrond van deze rust en gezelligheid hoor ik mijn moeder ( die nooit in de huiskamer komt en altijd op haar eigen kamertje is ) klepperen met haar kastjes, met haar handen bonken tegen haar kledingkast en roepen “ help mij “. Afgrijselijk haar zo ongelukkig en machteloos aan te treffen….. Als ze mij ziet spreekt ze mij aan met “juffrouw”. Ze gaat door met roepen, bonken en heen en weer lopen door haar kamer. Ze loopt erg moeilijk, het is meer schuifelen. Ze is houterig en stram door de medicatie , die haar wat rust zou moeten brengen. De vloer plakt. Een verzorgende vertelt mij dat ze haar eten en drinken weer op de vloer heeft gegooid. Mijn nabijheid geeft weinig rust. Ze blijft roepen. Honderd keer probeer ik rondjes te lopen met haar in de arm en haar uiteindelijk in haar stoel te zetten. 101 keer staat ze weer op, en roept met gebalde vuisten stukjes van woorden die ik niet begrijp. Mijn altijd zo vrome moeder vloekt , iets wat ze nooit eerder in haar leven heeft gedaan Ik wil haar onrust begrijpen en wegnemen . Ik bedenk dat ze misschien wel naar toilet moet. Hup daar maar heen. Hoe ik ook probeer uit te leggen dat ik haar wil helpen door haar op de wc te laten plassen of poepen , schopt, slaat en spuugt ze mij, als ik haar broek naar beneden wil doen. Soms verlies ik mijn geduld. Ik haat mezelf. Ik wil dat die akelige onrust stopt ! Een hoop gedoe, een kletsnatte pamper, die met een hoop drama verschoond wordt. Na dat karwei blijven de onrust en boosheid bestaan. Voorheen gaven samen met haar bidden, samen zingen, samen foto’s kijken of naast elkaar zitten rust. Nu niet meer. Hoe kan ik in Godsnaam naar huis gaan, en haar achter laten in deze enorme chaos en onrust, helemaal alleen in dit kamertje ?? Ik stel het naar huis gaan nog maar een tijd uit. Als ik uiteindelijk toch vertrek is het rotgevoel in mijn buik alleen maar toegenomen, er zit een brok in mijn keel, boosheid naar mijn eigen onkunde en machteloosheid. Ik loop over de gang waar de andere bewoners nog samen zingen en koffie drinken. Dit gezellig samenzijn wordt nog steeds overstemd door het geroep en gebonk van mijn lieve moeder……..

Ingeklapt

Dagboek van een mantelzorger - Rouw

Na een periode van veel onrust, machteloosheid, verdriet, wanhoop, niet meer kunnen begrijpen, praten, lopen, eten en drinken, is mijn moeder overleden . Omdat haar leven van het laatste jaar , zooo het leven was wat zij absoluut nooit heeft gewild vanwege het verlies van autonomie en waardigheid, kon ik berusten in haar dood. Mijn rouwproces is het meest heftig geweest gedurende haar laatste levensjaar. Haar zo kwijt zijn terwijl ze er wel was. Zoveel machteloosheid omdat ik het allemaal niet meer wist. Zoveel liefde , maar haar toch niet kunnen bereiken . Zoveel angst maar haar niet kunnen geruststellen. Zoveel verdriet en haar niet kunnen troosten. Zoveel onrust en haar niet tot rust kunnen brengen…… Zoveel momenten dat ik haar op de woongroep roepend en wanhopig moest achterlaten , elke keer weer voelde dat als een brevet van onvermogen . Van falen. Van een slechte dochter zijn. Het hielp om de weken voor haar dood dag en nacht bij haar te mogen en kunnen zijn, om zo te laten voelen dat ze niet alleen was en dat ik van haar hield. Na haar overlijden ging mijn zorg uit naar mijn intens verdrietige vader, die in dezelfde zorginstelling woont . Gelukkig kreeg hij ook dagelijks veel zorg en aandacht van de lieve verzorgenden, die allemaal het dementeringsproces van mijn moeder hadden meegemaakt. En ineens was daar Corona…….de lock down…. Het huis waar mijn vader verbleef ging net als alle andere instellingen dicht . Daar zat mijn vader 24/7 op zijn kamer met zijn verdriet , met het gemis van mijn moeder en met het gemis van ons. Wij konden fysiek niet bij hem zijn om hem te troosten, om samen te zijn, om persoonlijk na te praten over het leven en over de dood van mijn moeder. Een heel andere vorm van eenzaamheid en machteloosheid kwam ons leven binnen. Mantelzorger zijn op fysieke afstand . Zwaaien van beneden van straat naar mijn vader die boven op zijn balkonnetje verdrietig en alleen terug wuift. Rouw is Rauw …….

Ingeklapt

Dagboek van een mantelzorger - Ontmoetingen

­13 weken was het verpleeghuis waar mijn vader woont gesloten voor bezoek. 13 weken waarin ik uitsluitend contact had via een zwaaimomentje vanuit straat naar zijn balkon,  via de telefoon, facetime of via de babbeltent. Ondanks het feit dat we de maatregel volledig begrepen, voelde het niet goed. Mijn vader klonk triest, maar via telefoontjes is het lastig troosten. Hij voelde zich zo alleen, maar middels telefoontjes, kaartjes sturen en effe zwaaien, kon ik zijn leegte en gevoelens van eenzaamheid niet doorbreken.

Gelukkig kwam daar het moment dat we als bezoekers en mantelzorgers weer welkom waren.  Gelukkig, blij en euforisch vanwege de mogelijkheid weer in vivo samen te mogen zijn, elkaars nabijheid voelen ondanks de 1,5 meter afstand.  Op de gangen en in Het Warm Hart vonden ook weer de vertrouwde ontmoetingen plaats met andere bewoners……..

En daarmee ook de hartverscheurende verhalen over wat het langdurig 24/7 per dag alleen op een kamer zitten had gedaan met bewoners.

Mijn vader vertelde over zijn verdriet om het recente verlies van mijn moeder dat hij maar niet kon loslaten, omdat er geen enkele vorm van afleiding was. De 2 momentjes per dag waarop de lieve verzorgenden binnen kwamen waren fijn, maar erg kort . Mevr F. die kanker heeft , vertelde over haar grote angst om juist in deze periode van beperkingen, dood te gaan zonder afscheid te kunnen nemen van haar kinderen.  De heer P. was vooral boos, boos op zijn opsluiting, hij begreep niet waar hij dit aan verdiend had. Mevr  D. had verdriet om haar man die in dezelfde instelling woont, maar op een andere woongroep. Zij mag hem daar niet bezoeken. Ze  verneemt van de verzorging dat hij erg opstandig en onrustig is. Zolang zij hem niet kan en mag bezoeken voelt zij zich ook opstandig en onrustig, maar vooral machteloos. Gescheiden door een muur en een deur . Mevr Z. vertelde dat ze als klein meisje de oorlog had meegemaakt in het westen van ons land. Samen met haar Joodse ouders, oma, 2 tantes, 3 nichtjes en 2 zusjes moest ze onderduiken.  In die jaren was ze ongelooflijk bang. Afgelopen 75 jaar had ze zichzelf geleerd niet meer terug te denken aan die tijd. En nu ineens, 24/7 alleen op haar kamer , waren die nare herinneringen er weer zeer voelbaar en levendig.  Ze kon dit met niemand delen, want er was niemand….. Gelijk schaamde ze zich voor het feit dat verdriet van 80 jaar geleden daar ineens weer zo intens was. Was ze aan het dementeren ? Ook die gedachte maakte haar bang.

Via een brief van de zorginstelling las ze dat bewoners op een gegeven moment af en toe een klein wandelingetje mochten maken buiten. Het leek of ze een beetje minder bedroefd en minder bang was, ze voelde dat er betere tijden aankwamen. Toen ze haar eerste wandelingetje wilde maken, moest ze wel een key-koord dragen en haar dochter een visitor-hesje. Plop… Boem…. ineens was daar weer in alle heftigheid een soort van herbeleving ; 80 jaar geleden moest ze een ster op haar oude jasje dragen als ze naar buiten ging. Mevr. Z realiseert zich dat de situatie van toen ,anders is dan de situatie van nu. En toch ineens loopt het zo door elkaar in haar gevoel

Persoonlijke en veelal schrijnende verhalen van een paar mensen over hun lock-down belevingen. Aan deze verhalen zou ik nog vele verhalen kunnen toevoegen,  vertelt en beschreven door de ongelooflijk lieve en betrokken verzorgenden, die vanuit de frontlinie, zo veel meer deden dan eigenlijk mogelijk is. Maar ook  geregeld te maken hadden met hetzelfde gevoel van machteloosheid en nietigheid. Diep respect voor deze kanjers. Laten we samen kritisch kijken hoe we bij een onverhoopte nieuwe covid-uitbraak de eenzijdige focus kunnen verschuiven van ouderen beschermen tegen het virus , naar oog houden voor de enorme mentale impact van dit alles en in deze lastige situatie blijven kijken en streven naar kwaliteit van leven. Wat mij betreft  geldt in deze absoluut  “ Voeg geen jaren toe aan het leven, voeg leven toe aan de jaren “

Ingeklapt